Eer van je werk hebben

In een team doet nooit iedereen precies evenveel. Soms is de verdeling wel heel erg uit balans. Als jij veel meer hebt gedaan dan een collega, mag je dat dan laten weten? Of is de teamspirit belangrijker?

Casus

Je werkt bij een grote uitgever als projectmedewerker. Samen met je collega Karel heb je de opdracht gekregen een presentatie voor te bereiden over het nieuwe softwareprogramma dat binnen de afdeling gebruikt gaat worden. Het gaat hierbij niet alleen om de technische kant van het verhaal, maar ook om de gevolgen die de implementatie van het programma gaat hebben voor de werkwijze op de afdeling. Het voorbereiden van de presentatie is dus vrij veel werk.

Karel heeft het net uitgemaakt met zijn vriendin, zijn ex-vrouw is ernstig ziek en zijn zoon spijbelt veel van school en blijft dit jaar waarschijnlijk zitten. Kortom, Karel heeft het moeilijk. Jij hebt dan ook uiteindelijk het meeste werk op je genomen, en ’s avonds en in het weekend nog veel aan de presentatie gedaan.

De presentatie voor het management is een groot succes. Eén van de managers vraagt na afloop hoe jullie taakverdeling bij het voorbereiden van de presentatie was. Karel staat naast je en zegt niets. Lijkt het maar zo, of kijkt hij je smekend aan?

Wat doe je? Laat je weten dat jij toch echt wel het meeste werk hebt gedaan? Of zeg je dat het een teameffort was, en dat jullie de presentatie gezamenlijk hebben gemaakt?

Wat denk je zelf?

Wat is je eigen mening? En zou je een bepaalde ethische invalshoek kunnen gebruiken om over bovenstaand dilemma de knoop door te hakken? Kijk vervolgens hieronder naar de uitgewerkte feedback.

Feedback

Zeggen dat jullie er samen aan hebben gewerkt is het aardigst. Je laat Karel in zijn waarde, je bent geen opschepper, en het gaat tenslotte toch om het eindproduct. Maar het steekt wel. Jij hebt vrijwel al het werk gedaan, en nu gaat Karel ook met de eer strijken. Hij kan het dan wel moeilijk hebben, maar iets meer werk had hij er ook wel in kunnen steken. Je mag toch gewoon eerlijk zijn over wat je hebt gepresteerd?

De deugdenethiek is gebaseerd op het beginsel dat mensen met goede karaktereigenschappen (deugden) ook de ethisch goede keuzes zullen maken en dan de goede doelen zullen bereiken. Hier zijn twee deugden in conflict. Aan de ene kant is het belangrijk om vriendelijk om te gaan met je omgeving, mededogen te hebben en collegiaal te zijn. Aan de andere kant wordt eerlijkheid vaak gezien als de basis van ethisch gedrag. Ook speelt hier een verschil tussen bedrijfsculturen. Uit onderzoek blijkt dat in Angelsaksische bedrijven (in de V.S. en Groot-Brittannië) vaker de nadruk wordt gelegd op individuele prestaties terwijl in Duitse, Franse en Nederlandse bedrijven de teamgeest en werksfeer belangrijker wordt gevonden. Dit laatste wordt het Rijnlandse model genoemd. Binnen een meer Angelsaksisch georiënteerd bedrijf zal het worden gewaardeerd als je uitgebreid over verteld over wat je bereikt hebt, in een Rijnlandse bedrijfscultuur wordt het eerder als opschepperig en arrogant gezien.

Het was natuurlijk het handigst geweest als je van te voren met Karel had overlegd wat jullie zouden zeggen over de taakverdeling. Maar daar is het nu te laat voor. Het is lastig om in deze situatie een gulden middenweg te vinden, maar je kunt het wel proberen. Je kunt concreet iets vertellen over wat jij hebt gedaan, zonder je uit te laten over het aandeel van Karel. Zeg dus niet: “Ik heb bijna alles gedaan”, maar bijvoorbeeld: “Ik heb de lay-out van de presentatie gemaakt en het Plan van Aanpak opgesteld”. Op deze manier laat je merken wat jouw bijdrage was, zonder Karel af te vallen tegenover de manager. Als je dan nog een vervelend gevoel over de oneerlijke werkverdeling hebt, is het waarschijnlijk beter om dit na de bijeenkomst met Karel te bespreken. Op deze manier voorkom je dat je nog een keer in deze situatie terechtkomt.