Vrienden voor het leven

Tegenwoordig wordt je vaak niet meer alleen beoordeeld door je leidinggevende. In het kader van 360-graden feedback is het helemaal in om ook beoordeeld te worden door klanten en collega’s. Wat doe je als je een collega eigenlijk helemaal niet goed vindt functioneren?

Casus

Je werkt bij een middelgrote gemeente als beleidsmedewerker Ruimtelijke Ordening. De afdeling Personeelszaken heeft wat nieuws bedacht. Voortaan worden alle beoordelingen volgens de ‘360° feedback’-methodiek gedaan. Dit betekent dat je wordt beoordeeld door minstens drie mensen waarmee je in het werk contact hebt. Je mag zelf uitkiezen welke mensen dit zijn. Maarten vraagt jou om over hem een beoordeling te schrijven. Maarten is behalve een collega ook een goede vriend van je. Jullie kennen elkaar al jaren, en gaan vaak samen op vakantie. Hij is ook beleidsmedewerker. Maarten lijkt het de laatste tijd niet meer zo naar zijn zin te hebben op het werk. Hij komt steeds later binnen, en gaat eerder weg. De stukken die hij schrijft zijn veel minder goed dan ze eerst waren en hij haalt vaak zijn deadlines niet. Maarten weet dit zelf natuurlijk ook. Hij heeft je gevraagd om ‘een beetje positief’ te zijn in de beoordeling, Tijdens het beoordelingsgesprek zal worden bepaald of hij naar een hogere salarisschaal gaat.

Wat schrijf je in de beoordeling? Geef je aan dat Maarten zijn werk niet goed doet? Schrijf je een vaag verhaal op waaruit niet echt op te maken is wat je vindt? Of geef je ongezouten je mening?

Wat denk je zelf?

Wat is je eigen mening? En zou je een bepaalde ethische invalshoek kunnen gebruiken om over bovenstaand dilemma de knoop door te hakken? Kijk vervolgens hieronder naar de uitgewerkte feedback.

Feedback

Een positief stuk schrijven zal zeker worden gewaardeerd door Maarten. Hoewel er ook nog om feedback van andere mensen wordt gevraagd, ligt het dan in ieder geval niet aan jou als hij de salarisverhoging niet krijgt. Maar je bent dan niet onpartijdig aan het beoordelen. Je feedback wordt heel anders dan wanneer het niet om een vriend van je gaat. Het is eigenlijk ook wel zijn eigen schuld, dan had hij zijn werk maar beter moeten doen. Als je precies opschrijft wat je denkt doe je de waarheid geen geweld aan, maar wel je relatie met Maarten. En op zich gun je hem best een salarisverhoging. Misschien is het maar het best om een stuk tekst te schrijven zonder waardeoordelen over zijn functioneren. Met een paar uitspraken als “Maarten is een fijne collega” en “De sfeer op de afdeling is goed” krijg je zo’n formulier best vol, en dan is iedereen gelukkig.

Ben je iemand die veel voor zijn vrienden overheeft of een loyale werknemer? Het lijkt er op dat je in deze situatie een keuze moet maken. Goede vrienden helpen elkaar. Goede werknemers vertellen eerlijk en onpartijdig wat ze ergens van vinden. Deze twee principes lijken nu met elkaar in strijd te zijn. “Eerlijk duurt het langst”, maar eerlijkheid heeft vele gezichten. Bij een ethisch dilemma gaat het eigenlijk nooit om een keuze tussen goed en kwaad, maar om een keuze tussen twee kwaden. Je doet je vriend pijn, al was het maar omdat het mede jouw schuld kan zijn dat hij geen salarisverhoging krijgt, of je geeft je werkgever geen of onjuiste informatie over zijn functioneren.

Het lijkt dan maar het beste om helemaal de beoordeling niet te schrijven. Als Maarten zijn keuze voor beoordelaars nog niet aan zijn leidinggevende heeft verteld kan je dit met hem zelf bespreken. Hij kan dan nog iemand anders zoeken. Als de leidinggevende al wel op de hoogte is wordt het lastig; die zal misschien wel doorhebben dat Maartens functioneren niet optimaal is als jij vertelt dat je hem vanwege jullie vriendschap niet wilt beoordelen.

Als je toch de beoordeling gaat schrijven, dan is een heel positief verhaal wel aardig voor Maarten, maar niet geloofwaardig. Vooral niet omdat hij ook nog door anderen beoordeeld wordt. Een stuk schrijven waar eigenlijk niets instaat is makkelijk, maar daar heeft verder niemand iets aan. Probeer wel op te schrijven wat je echt vindt, maar maak het niet te negatief. Je kunt vast ook positieve eigenschappen van Maarten beschrijven, anders was het niet zo’n goede vriend van je geworden. En bespreek vooraf met hem wat je hebt opgeschreven. Op deze manier wordt hij in ieder geval niet onaangenaam verrast tijdens zijn beoordelingsgesprek, en krijgt hij de kans om zich voor te bereiden.